ข่าวเด่น » 13 มีนาคม “วันช้างไทย” สืบสานวิถีล้านนา เชิดชูคุณค่าช้างไทย..

13 มีนาคม “วันช้างไทย” สืบสานวิถีล้านนา เชิดชูคุณค่าช้างไทย..

23 กุมภาพันธ์ 2019
674   0

 

ในสมัยโบราณ การใช้ช้างในการทำสงคราม ถือเป็นกำลังสำคัญในการสู้ศึกเพื่อเอกราชของไทย พระเจ้าแผ่นดินหรือแม่ทัพจะใช้อาวุธของ้าวต่อสู้กันบนหลังช้าง ส่วนช้างที่ใช้ต่อสู้นั้นก็จะต่อสู้กับช้างของศัตรูช้างผู้ใดที่มีกำลังมากและสามารถสู้งัดช้างของศัตรู ก็จะเป็นฝ่ายได้เปรียบเพราะจะทำให้แม่ทัพนั้นสามารถใช้ของ้าวฟันคู่ต่อสู้ได้อย่างสะดวกและได้ชัยชนะ ซึ่งการรับชัยชนะนั้นจะต้องขึ้นอยู่กับความเข้มแข็งของช้างและแม่ทัพด้วย

ช้างศึกในสมัยโบราณนั้นมีมากมายหลายรัชสมัยโดยเริ่มจากสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี เมื่อครั้งสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถในสมัยนี้พระองค์ได้รับช้างเผือกมาตัวหนึ่งซึ่งถือเป็นช้างเผือกแรกของกรุงศรีอยุธยา จนพระองค์ได้รับพระราชสมัญญาอีกพระนามหนึ่งว่า “พระเจ้าช้างเผือก” และในสมัยพระมหาจักรพรรดิทรงใช้ช้างต่อสู้กับกองทัพของพม่าและได้เกิดตำนานพระศรีสุริโยทัยขึ้น

นอกจากนี้ยังมีการรบบนหลังช้างที่สำคัญกับคนไทยมากที่สุดซึ่งถือเป็นการกู้เอกราชให้กับประเทศไทยเลยก็ว่าได้นั่นคือในสมัยสมเด็จ พระนเรศวรมหาราชซึ่งเป็นการรบระหว่างสมเด็จพระนเรศวรมหาราชกับพระมหาอุปราชาแห่งกรุงหงสาวดีโดยช้างที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงใช้ในการทำศึกครั้งนี้คือเจ้าพระยาไชยานุภาพและเมื่อได้รับชัยชนะก็ได้สมญานามว่า เจ้าพระยาปราบหงสา ส่วนช้างที่พระสมเด็จพระเอกาทศรถผู้น้องทรงช้างนามว่า เจ้าพระยาปราบไตรจักร และต่อมาในสมัยกรุงธนบุรีเมื่อครั้งที่ประชาชนเกิดความแตกแยกข้าศึกเข้าโจมตี พระบาทสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงเป็นกำลังรวบรวมชาติไทยให้เป็นปึกแผ่นโดยทรงใช้ช้างในการรบด้วยเช่นกัน..

 “ช้าง” เป็นสัตว์ที่มีความสัมพันธ์และผูกพันกับวิถีชีวิตของคนไทยมาเป็นเวลานานแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งในสมัยโบราณ ช้างเป็นพระราชพาหนะเคียงคู่พระบารมีพระมหากษัตริย์ไทยทุกยุคทุกสมัยเลยทีเดียว แต่สมัยปัจจุบัน คนไทยกลับเห็นคุณค่าและความสำคัญของช้างไทยลดลงไปทุกขณะ จนช้างถูกนำไปเร่ร่อนหาผลประโยชน์โดยควาญช้าง และล้มตายเป็นจำนวนมากขึ้นทุกที

เพื่อให้คนไทยได้ตระหนักถึงความสำคัญ และการดำรงอยู่ของช้างไทย รวมทั้งเป็นการประชาสัมพันธ์เพื่อให้ประชาชนทุกคนหันมาช่วยกันอนุรักษ์ช้าง ทางคณะรัฐมนตรีจึงมีมติเห็นชอบกำหนดให้ทุก ๆ วันที่ 13 มีนาคมของทุกปี เป็น “วันช้างไทย”

วันช้างไทยริเริ่มขึ้นจากคณะอนุกรรมการประสานงานการอนุรักษ์ช้างไทย ซึ่งเป็นหน่วยงานประสานงาน องค์การภาครัฐและเอกชนที่ทำงานเกี่ยวกับการอนุรักษ์ช้างไทย คณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ สำนักเลขาธิการนายกรัฐมนตรี เนื่องจากเล็งเห็นว่าหากมีการสถาปนาวันช้างไทยขึ้น จะช่วยให้ประชาชนคนไทยหันมาสนใจช้าง รักช้าง หวงแหนช้าง ตลอดจนให้ความสำคัญต่อการให้ความช่วยเหลืออนุรักษ์ช้างมากขึ้น

คณะอนุกรรมการจึงได้พิจารณาหาวันที่เหมาะสม ซึ่งครั้งแรกได้พิจารณาเอาวันที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ทำยุทธหัตถีมีชัยชนะเหนือพระมหาอุปราชา แต่วันดังกล่าวถูกใช้เป็นวันกองทัพไทยไปแล้ว จึงได้พิจารณาวันอื่น และเห็นว่าวันที่ 13 มีนาคม ซึ่งเป็นวันที่คณะกรรมการคัดเลือกสัตว์ประจำชาติ มีมติให้ช้างเผือกเป็นสัญลักษณ์ของประเทศไทยนั้นมีความเหมาะสม จึงได้นำเสนอมติตามลำดับขั้นเข้าสู่คณะรัฐมนตรี ซึ่งคณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2541 เห็นชอบให้วันที่ 13 มีนาคม ของทุกปี เป็น วันช้างไทย และได้ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีลงในราชกิจจานุเบกษา เมื่อ 29 พฤษภาคม พ.ศ. 2541

ผลจากการที่ประเทศไทยมีวันช้างไทยเกิดขึ้น นับเป็นการยกย่องให้เกียรติว่าเป็นสัตว์ที่มีความสำคัญอีกครั้ง นอกเหนือจากเกียรติที่ช้างเคยได้รับในอดีต ไม่ว่าจะเป็นช้างเผือกในธงชาติ หรือช้างเผือกที่เป็นสัญลักษณ์ของประเทศ หรือสัตว์คู่พระบารมีของพระมหากษัตริย์..

กิจกรรม “วันช้างไทย” ประจำปี 2562 นี้  สถาบันคชบาลแห่งชาติ ในพระอุถัมภ์ฯ องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ กำหนดจัดกิจกรรมเพื่อเชิดชูช้างไทย เหมือนเช่นทุกปี โดยใช้ชื่องานว่า “13 มีนาคม วันช้างไทย สืบสานวิถีล้านนา เชิดชูคุณค่าช้างไทยศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง โดยกำหนดจัดระหว่างวันที่ 12 -13 มี.ค. 2562 สำหรับกิจกรรมวันแรก 12 มี.ค. 2562 จะมีพิธีทำบุญให้ช้าง และการประกวดซุ้มอาหารช้าง ส่วนวันที่ 13 มี.ค.  2562 จะมี พิธีตักบาตรกับช้าง, พิธีฮ้องขวัญ, ผูกขวัญช้าง และงานเลี้ยงอาหารช้างฯ คนรักช้างทุกท่าน อย่าลืมไปร่วมกิจกรรมดังกล่าวพร้อมกัน..

cr : ภาพประกอบจากเฟสบุ๊ค / ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทยฯ ลำปาง

*กำหนดการงาน “สืบสานวิถีล้านนา เชิดชูคุณค่าช้างไทย”

วันที่ ๑๒ – ๑๓  มีนาคม  ๒๕๖๒ ณ สถาบันคชบาลแห่งชาติ ในพระอุปถัมภ์ฯ องค์การอุตสาหกรรมป่าไม้ อ.ห้างฉัตร จ.ลำปาง

*วันอังคารที่ ๑๒ มีนาคม ๒๕๖๒

เวลา ๐๘.๐๐  – ๑๐.๐๐ น.    บวงสรวงสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ( ๒ ชั่วโมง)

เวลา ๑๐.๓๐  – ๑๑.๓๐ น.    พิธีสงฆ์และสวดบังสุกุลช้าง  (๑ ชั่วโมง)

เวลา ๐๙.๐๐ – ๑๕.๐๐ น.    การประกวดจัดซุ้มอาหารช้างของหน่วยงานภายนอก (๖ ชั่วโมง)

เวลา ๑๕.๓๐ น.                    ประกาศผลการตัดสินการประกวดจัดซุ้มอาหารช้าง ณ เวทีกลาง

(บริเวณด้านข้างไปรษณีย์ช้างไทย)  (๓๐ นาที)

*วันพุธที่ ๑๓ มีนาคม ๒๕๖๒

เวลา ๐๘.๐๐ น. – ๐๙.๐๐ น.       พิธีทำบุญตักบาตรข้าวสารอาหารแห้งร่วมกับช้าง พระสงฆ์ ๒๙ รูป

เวลา ๐๙.๐๐ น. – ๐๙.๐๕ น.       ประธานในพิธีเดินทางมาถึงบริเวณงาน

พิธีกรกล่าวต้อนรับ นำเข้าสู่พิธีการ

เวลา ๐๙.๐๕ น. – ๐๙.๑๐ น.       ผู้อำนวยการสำนักสถาบันคชบาลแห่งชาติฯ ในพระอุปถัมภ์ฯ

(ว่าที่พันตรีอภิชาติ  จินดามงคล) กล่าวรายงานการจัดงาน

เวลา ๐๙.๑๐ น. – ๐๙.๑๕  น.       พิธีกรเรียนเชิญ ประธานในพิธีฯ กล่าวเปิดงาน และลั่นฆ้องชัยเปิดงาน

เวลา ๐๙.๑๕ น. – ๐๙.๓๐ น.       พิธีกรเรียนเชิญประธานในพิธีฯ และแขกผู้มีเกียรติ ถ่ายภาพเป็นที่ระลึก

เวลา ๐๙.๓๐ น.  – ๐๙.๔๐ น.       พิธีกรเรียนเชิญประธาน มอบรางวัลการประกวดซุ้มอาหารช้าง

เวลา ๐๙.๔๐ น. – ๑๐.๑๐ น.        พิธีฮ้องขวัญช้าง โดยหมอช้างประกอบพิธี

เวลา ๑๐.๑๐ น.   – ๑๐.๑๕ น.       พิธีกรเรียนเชิญประธาน และแขกผู้มีเกียรติ ร่วมกันนำกระเช้าอาหารช้าง

วางบนสะโตกอาหารช้าง เพื่อเลี้ยงอาหารช้าง

เวลา ๑๐.๑๕ น.                  พิธีกรเชิญผู้ร่วมงานร่วมผูกขวัญช้าง

เวลา ๑๐.๑๕ น.                  ชมช้างกินอาหารบนสะโตกอาหารช้าง

เวลา ๑๒.๐๐ น.                  ร่วมรับประทานอาหารกลางวัน

เสร็จสิ้นพิธี

***************************

หมายเหตุ

  • การแต่งกาย : ชุดพื้นเมือง
  • สถานที่จัดงาน/กิจกรรม
  • วันที่ ๑๒ มีนาคม ๒๕๖๒ พิธีบวงสรวงสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ๓ จุด และประกวดจัดซุ้มอาหารช้าง
  • บวงสรวงสักการะสมเด็จพระนเรศวรมหาราช บริเวณโบราณสถานสันดอยเรือ
  • บวงสรวงสักการะพระพิฆเนศ บริเวณโรงเรียนฝึกควาญช้างและช้าง
  • บวงสรวงสักการะเจ้าพ่อขุนตาน ศาลด้านหน้าทางเข้าสถาบันคชบาลแห่งชาติ
  • ประกวดจัดซุ้มอาหารช้างของหน่วยงานภายนอก ณ บริเวณลานเอนกประสงค์หน้าทางเข้าลานแสดงช้าง ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย สถาบันคชบาลแห่งชาติ
  • วันที่ ๑๓ มีนาคม ๒๕๖๒ ณ ลานแสดงช้าง ศูนย์อนุรักษ์ช้างไทย  สถาบันคชบาลแห่งชาติ  อ.ห้างฉัตร  จ.ลำปาง




error: Content is protected !!